(028)3.825.8857

Pháp lý trong khởi nghiệp

15-09-2021

Những rủi ro pháp lý trong giai đoạn trước khi thành lập doanh nghiệp

Khi bạn khởi nghiệp, bạn đầy nhiệt huyết và đam mê trên hành trình của mình. Bạn sẵn sàng “lăn xả” để đạt được những mục tiêu lớn nhất một cách nhanh nhất. Tuy nhiên trên hành trình ấy bạn sẽ gặp không ít những rủi ro, trong đó có những rủi ro về pháp lý. Tìm hiểu trước những rủi ro này sẽ giúp bạn vững tin hơn trên con đường khởi nghiệp của mình.

Bất cẩn trong thỏa thuận với co-founder

Tranh chấp thường xảy ra nhiều nhiều nhất là khi chưa có điều lệ công ty và giữa những người đồng sáng lập cũng chưa ký kết bất kỳ một thỏa thuận nào mà chỉ dựa vào cam kết bằng lời nói giữa các bên. Do vậy, khi triển khai dự án mà có sự tham gia từ hai người trở lên, chúng ta cần có một thỏa thuận dân sự để ràng buộc trách nhiệm, quyền lợi, nghĩa vụ của các bên. Bởi vì khi chúng ta đồng hành cùng nhau đó là một quãng đường dài. Và trên hành trình khởi nghiệp đó sẽ khó tránh khỏi việc xảy ra những bất đồng. Lúc này, những thỏa thuận dân sự chính là cơ sở để giải quyết những tranh chấp, bất đồng này. Vậy những nội dung nào cần đặt ra trong bản thỏa thuận này?

Thứ nhất chúng ta cần đảm bảo về hình thức thỏa thuận. Thỏa thuận này chúng ta không thể thực hiện bằng lời nói cam kết giữa các bên mà cần thể hiện bằng văn bản. Văn bản này là một thỏa thuận dân sự và chúng ta cũng không cần thiết phải ra công chứng. Nếu có sự tham gia của luận sư để tư vấn, xem xét tính khả thi để trong trường hợp nếu xảy ra tranh chấp sau này thì sẽ tốt hơn.

Điều thứ hai cần làm rõ là chúng ta góp cái gì và góp như thế nào: nếu góp bằng tiền thì lộ trình đóng góp như thế nào. Và nếu góp những giá trị không đo lường được (tài sản trí tuệ, kinh nghiệm, chất xám…) thì chúng ta cần làm rõ KPI như thế nào.

Nội dung thứ ba mà trong thỏa thuận này chúng ta cần lưu ý, đó chính là phân chia lợi nhuận và chịu lỗ như thế nào. Và trong trường hợp một người đồng sáng lập tự ý rời bỏ dự án thì sau đó có được quay lại để nhận phân chia khi dự án thành công hay không cũng như nếu có thêm người tham gia thì như thế nào… Do vậy chúng ta cần tham khảo các công thức tính theo từng giai đoạn tham gia đóng góp theo thỏa thuận giữa các bên để tránh rủi ro về sau.

Ngoài ra trong thỏa thuận này có một điểm quan trọng cần lưu ý, đó là nguyên tắc quyết định chúng ta đồng hành nhau như thế nào. Nếu công ty cổ phần thì ai góp vốn càng cao sẽ có quyền quyết định càng cao và nếu là công ty trách nhiệm hữu hạn thì tỷ lệ giơ tay càng nhiều thì càng được ưu tiên. Còn chúng ta, chúng ta chưa là công ty cổ phần cũng chưa là công ty trách nhiệm hữu hạn. Vậy nguyên tắc quyết định đến các vấn đề liên quan đến dự án (trong trường hợp dự án có 2 người đồng tham gia sáng lập trở lên) khi nào thì được thông qua nếu chúng ta không có một nguyên tắc chung?  Do vậy, trong quá trình thỏa thuận với nhau cần đưa ra một nguyên tắc quyết định đối với sự phát triển của dự án còn nguyên tắc cụ thể sẽ tùy thuộc vào tính chất của từng dự án.

Không quan tâm đến tài sản sở hữu trí tuệ

Hiện nay rất nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo thiếu những kiến thức về nhận diện và đánh giá các tài sản trí tuệ. Do pháp luật sở hữu trí tuệ không bảo hộ đối với ý tưởng sáng tạo, ý tưởng kinh doanh nên các doanh nghiệp cần tránh bộc lộ các ý tưởng, giải pháp công nghệ, cách thức kinh doanh và có những biện pháp bảo mật phù hợp với từng giai đoạn của quá trình khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, kể cả những biện pháp bảo mật trong nội bộ nhóm cá nhân khởi nghiệp. Trong quá trình triển khai dự án, nếu không quan tâm đến vấn đề sở hữu trí tuệ có thể sẽ rơi vào tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của người khác mà chúng ta không biết. Chúng ta có thể rơi vào trường hợp sử dụng những nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp,…mà người khác đã đăng ký rồi. Do vậy, chúng ta cần tìm hiểu hoặc nhờ tư vấn về vấn đề sở hữu trí tuệ để không những không xâm phạm quyền của người khác mà còn chủ động xây dựng phát triển công nghệ, nhãn hiệu…riêng của mình và đăng ký bảo hộ để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của mình.

Những rủi ro trong tìm kiếm mô hình kinh doanh hoặc không cẩn trọng trong pháp lý đối với nhà đầu tư.

Trong giai đoạn chưa thành lập doanh nghiệp, dự án chúng ta cũng cần sử dụng lao động. Và giai đoạn này chúng ta có thể trở thành chủ thể lao động. Chúng ta vẫn phải thanh toán các chế độ bảo hiểm cho người lao động theo đúng quy định. Và giai đoạn này chúng ta sử dụng thỏa thuận dân sự cho công việc như là một hình thức cộng tác thay vì hợp đồng lao động để tránh các chế độ chưa cần thiết. Riêng thỏa thuận với các nhà đầu tư khi chưa thành lập doanh nghiệp thì quyền quyết định quyền điều hành không hẳn dựa vào phần vốn góp mà dựa vào sự thỏa thuận hoặc cơ chế mà chúng ta tự thiết lập. Nếu chúng ta đã thành lập doanh nghiệp thì quyền quyết định điều hành sẽ do điều lệ công ty quyết định. Và điều lệ công ty sẽ dựa trên nguyên tắc của luật doanh nghiệp, trong đó sẽ có một số điều khoản để chúng ta ứng xử tùy tình huống, còn lại vào thời điểm đó nguyên tắc như thế nào thì chúng ta không điều chỉnh được. Ngay cả chúng ta khi thành lập một công ty cổ phần thì cũng sẽ có cổ phần ưu đãi biểu quyết chẳng hạn, sẽ có những ưu tiên là trong trường hợp đó, dù tiền của chúng ta ít hơn thì chúng ta vẫn có quyền quyết định cao hơn. Do vậy chúng ta cần xây dựng những công cụ để thỏa thuận với nhà đầu tư.

Ngoài ra khi phận chia lợi ích cũng cần có những thỏa thuận vì lợi ích không chỉ là vấn đề tiền mà còn những lợi ích xung quanh khác. Do vậy chúng ta cần xây dựng nguyên tắc khi phân chia lợi ích và rủi ro khi tạm dừng.

Chủ đề Những kiến thức nền tảng để bắt đầu một startup, chuyên đề Pháp lý cho khởi nghiệp với phần chia sẻ của bà Đinh Thị Quỳnh Như, Giám đốc Công ty Luật TNHH MTV An Luật sẽ giúp bạn có thêm kiến thức trong hành trình khởi nghiệp của mình.

Chi tiết truy cập: https://phobienkienthuc.doimoisangtao.vn, đây cũng là địa chỉ giới thiệu các chủ đề phổ biến kiến thức trực tuyến và trực tiếp do Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM phối hợp với các đối tác tổ chức đồng thời là địa chỉ ghi nhận, tổng hợp các nhu cầu phổ biến kiến thức của cộng đồng về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Thông tin chi tiết liên hệ: 028.3825.8857 – truyenthong@cesti.gov.vn